SANAT ESERLERİNDE PEYGAMBER KONULU HATLAR
Murat SÜLÜN
Giriş
Sanat eserini hatla dekore etme geleneğinin dokuz temel uygulama alanından biri, Hz. Peygamber’e ilişkin çeşitli sözlerin hemen her vesile ile idraklere sunulmasıdır ki, bu makalede geleneğin bu yönü özetlenmeye çalışılacaktır.
Çevremizdeki tarihî mabet, çeşme, saray, kütüphane, okul, sancak, kılıç, kandil, sürahi gibi dinî–dünyevî hemen bütün sanat eserlerinde rastladığımız güzel yazılar bu sanat eserlerine sanatkârane bir nitelik kazandırmakta, onların üzerinde bir mücevher gibi parlamaktadır. Dinî bir içerik taşısın taşımasın hat; cansız yapı ve eserlere ruh vermekte, anlam kazandırmakta, böylece, sanat eserleri birer medya vazifesi görmektedir. Müslümanlara has bir uygulama olduğu düşünülen “sanat eserlerini güzel yazı ile dekore etme” geleneğinin, gazete, dergi, radyo–TV ve Internet gibi iletişim araçlarından yoksun devir ve toplumlar açısından ne kadar önemli olduğu açıktır. Bu hatlar sayesinde inanç ve düşünceler taşa, mermere, ahşaba, çiniye, deriye, kumaşa, metale, alçıya, cama… kazındığı gibi, kitlelere belli mesajlar iletilmekte, cansız yapılar canlanmakla kalmayıp bereket ve kutsiyet kazanmakta, süslenip güzelleştirilmekte, hatta İslâmlaştırılmaktadır. İslâmlaştırılmaktadır. Sanat eserlerine nakşedilen âyet-i kerime, hadis-i şerif ve kelâm-ı kibarlar dikkate alındığında, tarih boyunca ne tip bir insan –ve toplum– inşa edilmeye çalışıldığı; İslâm ve Kur’ân adına kitlelere ne tür mesajlar verildiği daha iyi anlaşılabilecektir.
